Aviso Aviso
Koronabirusari aurre egiteko pixkanaka hartzen ari diren neurriak direla eta, programatutako ekintza eta jarduera asko aldatu edo bertan behera uzten ari dira. Beraz, atarian argitaratutako edozein eduki egiaztatzea gomendatzen dugu.
KoronabirusaNafarroa-ri buruzko azken berriak jarrai ditzakezu web atari honetan: http://koronabirusa.nafarroa.eus
Berriak

2020ko aza. 19ko prentsa-oharra

Ekonomia Sustatzeko Arloei buruzko lege-aurreproiektuak merkatarien, enpresaburuen eta ostalarien ekarpenak jasotzen ditu

Auzoetan hurbileko merkataritza eta jarduera sustatzea helburu duen arau hau behin betiko onartu baino lehen, berriz ere jendaurrean jarriko da



Nafarroako Gobernuak 2019an sustatutako Ekonomia Sustatzeko Arloei buruzko lege-aurreproiektua berriz ere jendaurrean jarriko da, Foru Komunitateko zerbitzuen eta merkataritzaren sektoreko elkarteek zenbait ekarpen egin ondoren. Ekarpen horien ondorioz nabarmen aldatu da dokumentua, eta ESA -en figura artikulatu eta arautu nahi du, hurbileko merkataritzaren elementu dinamizatzaile gisa.

Ekonomia eta Enpresa Garapeneko Sailak iazko martxoan ekin zion Sustapen Ekonomikoko Arloen figura arautuko zuen lege bat onartzeko prozesuari, hiriguneak biziberritzeko pentsatutako lankidetza publiko-pribatuko tresna gisa. Dokumentuak figura berri hori eta haren izaera juridikoa, egitura eta zeregina definitzen zituen.

Hainbat informazio-hitzaldi eskaini eta maiatzetik irailera jendaurrean jarri ondoren, orain dokumentu berri bat aurkezten da, funtsezko aldaketekin, inplikatutako sektoreetako elkarte nagusiek egindako ekarpenen ondoren: ANAPEH eta Nafarroako Ostalaritza eta Turismo Elkartea, ASUNA (Nafarroako Supermerkatuen Elkartea), ANGED (Banaketa Enpresa Handien Elkarte Nazionala), AIEN, Nafarroako Merkatariak eta CEN.  "Nafarroako merkataritza- eta zerbitzu-sektorean ordezkaritza handia duten elkarteek sinatutako bi dokumentu jaso ditugu – nabarmendu du Manu Ayerdi Garapen Ekonomikoko kontseilariak prentsaurrekoan –. Eta horietan 23 ekarpen identifikatu dira guztira eta aztertu ondoren, eragina izan dute argitaratutako testu berrian".

Zehazki, Ayerdik azaldu duenez, ekarpen horietako 17 sartu dira eta horietatik 13 osorik onartu dira; "horietako batzuk hitzez hitz jaso dira". Horiek guztiek egokitzapen garrantzitsuak dakartzate Ekonomia Sustatzeko Arloen figurari dagokionez; horregatik, 2020ko azaroaren 20tik 2021eko urtarrilaren 10era jendaurrean jartzeko prozesua berriro hasi behar da, lege-proiektua uda baino lehen Legebiltzarrera eramateko.

Lankidetza publiko-pribatua sustatzeko tresna bat

Ekonomia Sustatzeko Arlo hauek nazioartean "Business Improvement District" (BID) izenez ezagutzen den lankidetza publiko-pribatuko tresnaren egokitzapena dira. BID delakoak sektore pribatuaren ekimen gisa sortu ziren hiriguneak biziberritzeko eta deszentralizazioari aurre egiteko.

Horrela, jarduera ekonomikoetarako higiezinen jabeek eta inguruko enpresariek elkarrekin lan egiten dute eremu zehatz batzuk suspertzeko. Gakoa Ekonomia Sustatzeko Arlo horiek ekimen pribatutik sortzen direla da, auzo edo arlo jakin bateko merkatariek, ostalariek eta enpresaburuek beren erakargarritasuna eta lehiakortasuna hobetzeko duten interesetik.

Hala eta guztiz ere, eredu hori egokitu eta malgutu egin da eta merkataritzakoak ez diren beste helburu batzuetara zabaldu da. Gainera, erregulazio honek aukera ematen du Ekonomia Sustatzeko Alorrak ez daitezen mugatu soilik hiriguneetako jarduera ekonomikoa indartzera baizik eta industrialdeen eta landa-eremuen kudeaketa hobetzeko edo turismo guneen erakargarritasuna handitzeko ere erabil daitezen, besteak beste.

Barne-antolaketa baten bidez, Ekonomia Sustatzeko Eremu horien sustatzaileek konpromisoa hartzen dute, besteak beste, hiri-berroneratzera, inbertsioak erakartzera, ekitaldiak eta ikuskizunak antolatzera, mugikortasuna eta ingurumen-kalitatea hobetzera, paisaiaren itxura hobetzera eta espazio publiko eta establezimenduen segurtasunera bideratutako jarduerak eta zerbitzuak emateko.

Horretarako, beren burua antolatzeko eta prozesu demokratiko baten bidez beren enpresa-arloa sustatzeko jarduerak garatu ahal izateko kuotak ezartzeko konpromisoa hartzen dute.

Nolanahi ere, ematen dituzten jarduera eta zerbitzuek ez dituzte udalek egiten dituztenak ordezkatuko eta ez dute gune horiek pribatizatuko. Ayerdi kontseilariak azaldu duenez, foru lege honek "hainbat motatako mekanismoak aurreikusten ditu Ekonomia Sustatzeko Arloek interes orokorrekin bat egin dezaten beren helburuen jazarpenean eta ez dezaten espazio publikoen pribatizazioa eragin".

Finantzaketa eta indarraldia

APE horiek eremu pribatutik sortzen badira ere, kokatuta dauden udalek baimendu eta onartu beharko dituzte. Oniritzia lortu ondoren, lankidetza-hitzarmen bat sinatuko dute bi aldeek eta Udalak ordezkaritza izango du APE horren organo kudeatzailean. Hain zuzen ere, berrikusitako lege-aurreproiektuan jasotako berrikuntzen artean udalerriek gutxienez Ekonomia Sustatzeko Arloko aurrekontuaren % 10 finantzatu behar dutela dago, izan ere, haren arrakastak herria hobetzea ekarriko baitu.

Dokumentu berriaren beste berrikuntzetako bat Ekonomia Sustatzeko Arlo horien indarraldia da. Hasiera batean, aurreikusitako gehieneko iraupena lau urtekoa zen. Sektoreko elkarteek proposatuta, bost urtera luzatzea erabaki dute.

APE bat sortu ahal izateko baldintzak ere aldatzen dira. Alde horretatik, ekimenak hasierako babesa izan behar du, gune jakin bateko eragile ekonomikoen interesa eta aldi berean, ordaintzeko betebehar orokor bat eratu izana egiaztatzeko.

Argitaratutako aurreproiektuak ekimenak, eskaera aurkezteko unean, ekarpenek gutxienez ordaindu behar zituztenen % 15en babesa izatea eskatzen zuen. Hala ere, jasotako ekarpenak aztertu ondoren, pentsatu da hasierako babesa aldatu egin behar zela Ekonomia Sustatzeko Sailaren tamainaren arabera. Tamaina erasandako jardueren eta ondasun higiezinen kopuruak zehazten duenez, egiaztatu beharreko babesa % 50ekoa izango da 20 eta 50 jarduera edo ondasun arteko APE txikienentzat eta % 15ekoa 500 jarduera edo ondasun baino gehiago dituztenentzat. Edonola ere, 20 jarduera edo ondasun higiezin baino gutxiago dituen APErik ezin izango eratu.

APEa onartu ondoren, eremu horretako saltoki eta establezimendu guztiei eragingo die, babestu duten ala ez kontuan hartu gabe eta guztiek ordaindu beharko dute funtzionatzeko kuota. Horregatik, lege-aurreproiektuak horien guztien eskubideak eta betebeharrak zehaztuko ditu, ondasun higiezinaren azalera soilik kontuan hartuta. Horretarako, bederatzi tarte ezarriko dira azaleraren arabera eta tarte horietako bakoitzari boto-eskubide eta ordainketa-betebehar proportzionalak ezarriz.

Hurbileko merkataritza suspertzea

Lege-aurreproiektu honek erakundeen eta establezimenduen arteko lankidetza-modu berri bati segurtasun juridikoa eman nahi dio, merkataritza-jarduera eta beraz, auzo eta udalerrien bizitza biziberritzeko helburu bakarrarekin. Hurbileko merkataritzaren aldeko apustua da eta horren garrantzia funtsezkoa izan da aurten COVID-19ak eragindako pandemiaren eta alarma-egoeraren dekretuaren ondorioz bizi izan diren egoeretan.

Ekonomia Sustatzeko Arlo horien bidez, merkataritza-guneen bateratze txikiari aurre egin nahi zaio eta elkarlanerako beste aukera batzuk eskaini.