De pelgrimstocht met de fiets kan via twee wegen gemaakt worden: over de weg of via de bewegwijzerde pelgrimsroute (de Camino). De eerste route loopt langs plaatselijke wegen, die dankzij de autowegen weinig worden gebruikt door motorrijtuigen, maar waar wel rekening moet worden gehouden met het verkeer, met name bij de ingang van grotere plaatsen. De tweede optie omvat zware stukken waar het niveauverschil en de gesteldheid van het terrein de fietser soms verplicht om van zijn fiets te stappen. Aan het eind van elke etappe vindt u informatie die voor u van belang is.
Franse pelgrimsroute van Orreaga/Roncesvalles
Etappe 1: Van St. Jean-Pied-de-Port naar Orreaga/Roncesvalles (21 km.)
Etappe 2: Van Orrega/Roncesvalles naar Zubiri (22 km.)
Etappe 3: Van Zubiri naar Pamplona (20 km.)
Etappe 4: Van Pamplona naar Puente la Reina (19 km.)
Etappe 5: Van Puente la Reina naar Estella (19,7 km.)
Etappe 6: Van Estella naar Los Arcos (20,6 km.)
Etappe 7: Van Los Arcos naar Viana (18 km.)
Franse pelgrimsroute van Jaca
Etappe 1: Van Artieda naar Sangüesa (28 km.)
Etappe 2: Van Sangüesa naar Monreal (24,6 km.)
Etappe 3: Van Monreal naar Puente la Reina (30,4 km.)
Download het volledige document met alle etappes van de Franse pelgrimsroute in Navarra. (.pdf 6,29 mb)
Bewegwijzering
De Camino de Santiago is een goed aangegeven route, zodat de pelgrim zich alleen maar hoeft te laten leiden en te genieten van alles wat hij tijdens zijn wandeltocht tegenkomt. Hoewel de bewegwijzering ongelijk is, laat deze geen twijfel bestaan over welke weg moet worden ingeslagen.
Albergue de peregrinos
In Navarra biedt een groot aantal herbergen onderdak aan talrijke pelgrims die elk jaar door de regio reizen. In het zomerseizoen wordt dit aanbod uitgebreid met aangepaste kampen zoals dat van Orreaga/Roncesvalles. Naast de toeristische herbergen waarvoor het Decreet van de autonome regering 140/2005 van 5 december (.pdf 154 Kb) geldt en die worden gecontroleerd door Toerisme, bieden sommige gemeentehuizen, parochies en andere instellingen onderdak aan pelgrims in niet-officiële pelgrimsherbergen die een symbolisch bedrag in rekening brengen bij wijze van schenking. Om gebruik van deze laatste herbergen te kunnen maken moet de pelgrimspas (credentiaal) worden getoond en degenen die de pelgrimstocht te voet maken hebben voorrang boven de rest. Download het document met herbergen (.pdf 106 Kb) van de Franse pelgrimsroute in Navarra waar u interessante gegevens kunt raadplegen zoals adressen, telefoonnummers, prijzen, diensten, openingstijden…
Eveneens zijn er andere accommodaties langs de pelgrimsroute zoals meerpersoonskamers op campings, in hotels, etc. Ga naar de zoekmachine van accommdaties langs de Camino de Santiago.
Virgen de Orreaga. Orreaga/Roncesvalles
De Camino de Santiago kan vanaf elk punt van de route worden gestart, maar de meeste pelgrims beginnen in Orreaga/Roncesvalles. Deze plaats is bereikbaar met de bus, taxi of met een huurauto.
De busmaatschappij Artieda legt elke middag, behalve op zon- en feestdagen, het traject Pamplona-Orreaga/Roncesvalles af. Er wordt een toeslag van 6€ per fiets in rekening gebracht.
| Traject | Tijden | Duur van het traject | Bedrijf | Prijs |
|---|---|---|---|---|
| Pamplona – Orreaga/Roncesvalles | Van maandag t/m vrijdag om 18:00u Zaterdagen, om 16:00u | 1 uur en 10 minuten | Artieda: Tel.948 30 02 87 | 6,00€ |
Een andere mogelijkheid is een taxi nemen (gemiddelde prijs 50€) of een auto huren. Download de complete lijst met taxi's (.pdf 59 Kb) en autoverhuurbedrijven. (.pdf 57 Kb).
Dit is een service voor pelgrims die in Pamplona aankomen en naar Orreaga/Roncesvalles o Saint Jean Pied de Port moeten reizen. U beschikt over meer informatie op de website van Tele Taxi San Fermín.
Er bestaat geen regelgeving over het fietsvervoer. Daarom heeft elke busmaatschappij zijn eigen regels. Aanbevolen wordt om van tevoren contact met het busbedrijf op te nemen om zich ervan te vergewissen dat u de fiets mag meenemen.
Voor het vervoer van de fiets in een vliegtuig dient deze goed verpakt in een kartonnen doos of een transporttas te worden aangeleverd. Als de bagage van een persoon meer dan 20 kg weegt, dan wordt hiervoor gewoonlijk een toeslag geïnd.
In de regel mogen fietsen in alle treinen van middellange afstand die een specifieke of voldoende ruimte voor het transport ervan hebben worden vervoerd. Er wordt slechts een fiets per reiziger toegelaten. Groepen met meer dan drie fietsen moeten van tevoren toestemming vragen aan RENFE.
Als u informatie wilt over hoe u Navarra bereikt en hoe u zich in de regio kunt verplaatsen, klik dan hier.
Credencial del peregrino
De pelgrimspas is een officieel document dat de pelgrim identificeert. Hierin staan de persoonlijke gegevens, kaarten van de Camino de Santiago en vakjes waarin de stempels worden gezet van de plaatsen die de pelgrim aandoet en de datum. Deze pas is noodzakelijk om onderdak te krijgen in de openbare herbergen en om de Compostela te verkrijgen, maar het geeft de houder ervan geen rechten.
De pelgrimspas kost ongeveer 1€ en is verkrijgbaar in de herbergen, in de collegiale kerk van Orreaga/Roncesvalles, in het aartsbisdom van Pamplona, in de verenigingen van Vrienden van de Camino de Santiago en de congregaties of toevluchtsoorden die de kerk van Santiago heeft afgevaardigd.
Dit is een document van de Domkapittel van Santiago waarmee wordt gecertificeerd dat de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela is gemaakt. Het is in het Latijn geschreven. Om ervoor in aanmerking te komen, dient de op juiste wijze gestempelde pelgrimspas te worden getoond en moet minimaal 100 kilometer te voet of te paard zijn afgelegd; of 200 kilometer met de fiets.
Studenten van welke universiteit ter wereld dan ook die de Camino de Santiago afleggen kunnen hun bedevaart accrediteren door hun pelgrimspassen bij de Europese universiteiten van Santiago af te laten stempelen. De Acreditación Jacobea Universitaria (Universitaire geloofsbrief van de Camino de Santiago) bevat twee documenten:
Het pelgrimsmenu bestaat over het algemeen uit twee gerechten, brood en een dessert tegen een betaalbare prijs, soms beperkt tot bepaalde tijden. De restaurants zijn niet verplicht om dit type menu aan te bieden. Om er gebruik van te kunnen maken is het noodzakelijk om aan te tonen dat men pelgrim is (te voet, met de fiets, te paard) door middel van de pelgrimspas.
Download het complete document van de restaurants van de Franse pelgrimsroute in Navarra (.pdf 93 kb) die pelgrimsmenu's aanbieden
Navarra heeft een groot netwerk van gezondheidsdiensten en –centra langs de pelgrimsroute. Download de lijst met Gezondheidscentra en Dokterspraktijken van de Franse pelgrimsroute in Navarra.
Een aantal "medische tips voor pelgrims": voorkomen en genezen.
Insectenbeten: in de apotheek zijn producten verkrijgbraar die de jeuk verlichten en voorkomen dat er wonden ontstaan door het krabben. Daarnaast zijn er conventionele trucs die kunnen helpen: de steekwond met een stuk citroen, ui of halve knoflookteen inwrijven. Wat met water aangelengde ammoniak op een watje gebruiken om snel en efficiënt de jeuk en irritatie te stoppen.
Interessante link: Web de la Federación del Camino de Santiago
Om de tocht voor de pelgrim te verlichten, wijdt het bedrijf Jacotrans Jacotrans zich aan het vervoeren van bagage langs de gehele Camino de Santiago voor een prijs van 7€ per persoon en dag (raadpleeg speciale tarieven voor studenten en groepen). Bij deze dienst is de reservering van een plaats, bed of kamer in de herbergen niet inbegrepen.
Daarnaast biedt het bedrijf andere aanvullende diensten:
U kunt contact opnemen met het bedrijf door het een e-mail te sturen: jacotrans@jacotrans.com of via één van de onderstaande telefoonnummers:
Voordat u met de route begint wordt aanbevolen om de fiets na te kijken en ervoor te zorgen dat hij in perfecte staat verkeert. De pelgrimsroute loopt over het platteland, door berggebieden en langs weilanden waar het makkelijk is om pech of lekke banden te krijgen en het moeilijk is om fietsenmakers te vinden. Daarom verstrekken wij u een lijst met fietsenmakers en fietsenwinkels met accessoires (.pdf 55 kb) in Navarra.
Voordat u begint met de Camino de Santiago is het raadzaam om gegevens te verzamelen zodat u de route beter kunt uitstippelen, de rugzak goed kunt inpakken, vragen kunt oplossen of om te weten wat de toeristische, natuurlijke en monumentale trekpleisters langs de pelgrimsroute zijn. Talrijke bronnen verschaffen monografische informatie van kwaliteit over deze eeuwenoude weg: (vertaalde) websites geven snel en gemakkelijk toegang tot deze informatie; actuele boeken met persoonlijke ervaringen en tips; verenigingen van vrienden van de Camino de Santiago en VVV-kantoren.
Er zijn ontelbaar veel monografische boeken en gidsen geschreven: sommige helpen bij de pelgrimstocht, anderen richten zich op kunstuitingen, op legendes, de gastronomie, etc. Gezien het feit dat de Camino continu in ontwikkeling is, er steeds verbeteringen aan de weg worden aangebracht, diensten worden uitgebreid, enz., is het van belang om altijd de recentste edities te raadplegen. Wanneer u gaat wandelen, zal het u van pas komen om een lichte gids of een kaart met informatie mee te nemen.
Dit boek, ook wel bekend als Boek van de heilige Jakobus, werd verschreven door een van de voornaamste publicisten van de pelgrimage, Aymeric Picaud. Het origineel wordt bewaard in de Kathedraal van Santiago de Compostela. De naam is te danken aan paus Calixtus II, die in vele delen als auteur verschijnt. Het is een complex werk uit de twaalfde eeuw verdeeld in 5 delen of boeken:
De Verenigingen van Vrienden van de Camino de Santiago zijn instellingen zonder winstoogmerk die zich verdienstelijk inzetten aan de hand van privé-initiatieven gericht op het herstel van de pelgrimstochten naar Santiago de Compostela en van de vele pelgrimsroutes naar Santiago. Deze verenigingen bevinden zich zowel in Spanje als in het buitenland, aangezien het fenomeen van de pelgrimsroute naar Santiago universeel is. Download de lijst met belangrijkste verenigingen van de Camino de Santiago (.pdf 51 kb).
Langs de Camino de Santiago staan een groot aantal VVV-kantoren waar u wordt voorzien van praktische en toeristische informatie over de route; informatie over wat te zien, waar te eten en wat te doen na afloop van de etappe, etc. In Navarra is er bovendien een pelgrimsbureau in Orreaga-Roncesvalles. De openingstijden zijn van maandag t/m vrijdag, van 10.00 tot 13.30 uur en van 16.00 tot 19.30 uur. Op zaterdag, zon- en feestdagen, van 10.00 tot 13.30 uur en van 16.00 tot 18.30 uur. Buiten de gebruikelijke openingstijden wordt u geholpen bij de Collegiale kerk (948 76 00 00). Download de lijst met de belangrijkste VVV-kantoren van de Franse pelgrimsroute naar Santiago.
Als u zich voorneemt om de Camino de Santiago af te gaan leggen, is het verstandig om onvoorziene gebeurtenissen te voorkomen. Hieronder vindt u een aantal elementaire raadgevingen waarmee u rekening moet houden alvorens de pelgrimstocht te starten.
De pelgrimsroute op de fiets is voor iedereen haalbaar, maar men moet zich er wel van tevoren op voorbereiden vanwege het aantal kilometers dat dagelijks moet worden afgelegd. Een goede training is te fietsen in gelijke omstandigheden als die we langs de pelgrimsroute treffen. Fietstochten door hooggebergtegebieden met dezelfde kledij die u later gaat gebruiken en met gevulde rugzak zullen als test fungeren. U kunt controleren wat de reactie van uw lichaam is en vaststellen of de kledij en het gewicht dat u gaat dragen juist zijn. Nadat u eenmaal aan de pelgrimstocht bent begonnen, is het belangrijk om uw inspanningen te doseren en uitputting te voorkomen. Iedereen moet zijn eigen grenzen leggen en zijn tempo aanpassen aan de verrichte training.
Het is van belang om een etappeplanning te maken en er daarbij rekening mee te houden dat het tempo de eerste dagen matiger moet zijn en langzaamaan kan worden opgevoerd. De eerste dagen zult u pijn hebben maar iedereen past het aantal kilometers aan zijn instelling en lichamelijke conditie aan. Het is gebruikelijk om 70 tot 100 km per dag te fietsen. Breng vrienden en familie op de hoogte van uw plannen en de reisdata, zodat u in noodgevallen bereikbaar bent.
Eerst moet besloten worden waar de Franse pelgrimsroute aangevangen wordt. De etappe van St. Jean de Pied de Port naar Orreaga/Roncesvalles is de zwaarste van allemaal, niet zozeer vanwege de afstand maar door het grote hoogteverschil van meer dan duizend meter. Voor goed voorbereide pelgrims is het de moeite waard om de Pyreneeën over te steken en te beginnen in dit mooie dorp van het Franse Baskenland. De rest wordt aanbevolen om de route eenvoudiger te beginnen vanaf Orreaga/Roncesvalles.
In de zomer bent u verzekerd van mooi weer. Het is echter ook de drukste periode, wat problemen kan geven bij het onderdak. Tijdens de winter, van oktober tot maart, loopt u kans op regen of zelfs sneeuw. September en mei zijn ideale maanden vanwege de aangename temperaturen en het feit dat er dan minder pelgrims zijn. Als u uit koudere klimaten komt, denk er dan aan dat het belangrijk is om zich progressief aan de zon aan te passen.
Aanbevolen wordt om koolhydraatrijke voeding te nemen: brood, granen, jam, vleeswaren, pasta, rijst, aardappels, koekjes, energierepen, fruit en gedroogde vruchten. Het is beter om vaker op een dag kleinere hoeveelheden te eten. Er moet goed ontbeten worden met energierijke voeding; fruit, chocolade, gedroogde vruchten, enz. tijdens het traject; en na afloop van de etappe een overvloedig 'feestmaal'. Verder is het onontbeerlijk om veel te drinken, om uitdroging te vermijden. U moet niet wachten tot u dorst heeft, want dit symptoom verschijnt als u begint uit te drogen. Als het erg warm is wordt aanbevolen om zout en zelfs een halve theelepel bicarbonaat aan het water toe te voegen. Let op de fonteinen en beken onderweg. Het is belangrijk om zich ervan te vergewissen dat het water drinkbaar is voordat u het gaat drinken.
Kleding moet licht, transpirerend, strak zittend, isolerend en gemakkelijk te wassen en drogen zijn. Vergeet niet om een fietsbroek, fietshelm, handschoenen, een bril ter bescherming tegen de wind en de zon, een licht windjack, zonnecrème en regenjas of –cape mee te nemen. De schoenen moeten licht, comfortabel en speciale fietsschoenen zijn. Als de schoenen tijdens de etappe nat zijn geworden, kunnen ze gemakkelijk worden gedroogd door er krantenpapier in te stoppen. Wordt de handeling drie keer herhaald, dan neemt het papier het vocht op en zijn de wandelschoenen voor de volgende dag weer gebruiksklaar.
De rugzak moet passen bij het gewicht en de grootte van de pelgrim. Hij moet licht en anatomisch zijn en taille- en borstriemen hebben. Het is belangrijk om er rekening mee te houden dat een volle rugzak niet zwaarder mag zijn dan 10% van het gewicht van de pelgrim en maximaal 9 kilo. Een goed idee om de kleding gesorteerd te houden, geuren te vermijden en te voorkomen dat het natregent, is om de binnenkant van de rugzak te voeren met een grote vuilniszak en om de kleding in kleine plastic zakken te bewaren. De zwaarste en grootste voorwerpen dienen rechtop te worden gezet, dichtbij de rug. Een onjuist verdeeld gewicht kan rugpijn en pijn in de voeten met zich meebrengen. Gidsen, fototoestellen en andere vaak gebruikte voorwerpen moeten bij de hand worden gehouden om niet eerst de rugzak te hoeven uitpakken.
Het is erg belangrijk om enkele medicijnen mee te nemen, om de meest voorkomende klachten (verkoudheid, hoofd- of maagpijn, muggensteken, blaren …). Schaar, naald en draad om blaren te behandelen, zonnecrème met een hoge beschermingsfactor, crème voor spierpijn, ibuprofeen, pleisters en ontspannende voetencrème. Andere praktische gebruiksvoorwerpen Dit zijn enkele suggesties: een stuk zeep om kleding te wassen, blikopener, lepel en mes, lantaarn, veiligheidsspelden of knijpers om de was op te hangen, oordopjes, toiletpapier, handdoek en schoudervullingen om schuurplekken door de rugzak te vermijden. Het is niet nodig om pannen mee te nemen, maar u mag uw slaapzak en slaapmatje natuurlijk niet vergeten, aangezien u in sommige herbergen op de grond moet slapen. Voor de fietsers is een ketting, helm en strakke kleding onmisbaar. Wandelstokken helpen het gewicht te ontlasten en beschermen de enkel- en kniegewrichten. Zorg dragen voor de Camino de Santiago Het is de verantwoordelijkheid van iedereen om de route schoon te houden en de vuilnisbakken en hygiënische diensten langs de weg of in de dorpen langs de Camino de Santiago te gebruiken. Laat nooit schoenen of kleding langs de route achter.
Telkens wanneer men over de weg fietst of er een moet oversteken, dient dit heel voorzichtig te worden gedaan. Er moet rekening gehouden worden met het gewicht van de rugzak en dat vermoeidheid de bewegingen vertragen wanneer een snelle reactie nodig is. Men kan beter niet in het donker fietsen. Doet men dit echter wel, dan dient reflecterende kleding te worden gedragen zodat de auto's u kunnen zien, ... een goede pelgrimstocht!
Ga van hier uit naar de volledige informatie over de toeristische diensten en over het culturele en natuurlijke erfgoed van de Camino de Santiago:
Wij stellen u voor?
4 bodega's langs de pelgrimsroute stellen u in de gelegenheid om hen een bezoek te brengen, hun wijnen te proeven of de bijpassende maaltijden te nuttigen.