Organiseer uw reis

De Aezkoa-vallei

Valleien

Meteorologie

Abaurrea Baja. V. Aezkoa
De Aezkoa-vallei, die in de beschutting van de Pyreneeën ligt, is een uitgestrekt groen kleed van meer dan 12.000 hectare bos, waar zich negen gemeenten bevinden, waaronder de hoogst gelegen gemeente van Navarra, Abaurrea Alta, het balkon van Aezkoa.

De voornaamste trekpleister van deze vallei is het Woud van Irati, een van de grootste beuken- en sparrenbossen van Europa. De natuur, de hórreos, cultureel erfgoed - op schuurtjes lijkende plattelandsconstructies die het koren tegen knaagdieren en vocht beschermden - , de verscholen liggende grotten, de dolmens, de kapelletjes, de gedenkzuilen... zij maken allemaal deel uit van de onderscheidingstekens van dit dal.

Daarnaast zijn er ansichtkaartdorpjes met hun boerenhoeves met rode dakpannen en stenen bruggen, omgeven door bergen en nauw verbonden met de veeteelt en de bosbouw. Het industriële verleden van de Navarrese Pyreneeën heeft zijn eigen sporen achtergelaten in de ruïnes van de wapenfabriek van Orbaitzeta. Een plek waar ten tijden van oorlogen wapens voor het leger van Karel III werden gemaakt.

In het noordoosten van Navarra bevindt zich de Pyreneese Aezkoa-vallei waartoe de dorpen Garaioa, Aribe, Garralda, Aria, Hiriberri/Villanueva de Aezkoa, Orbara en Orbaitzeta, Abaurrea Alta en Abaurrea Baja behoren, welke u zullen fascineren met hun omgeving en volksarchitectuur. Het bijzondere reliëf, overheersd door een kronkelig netwerk van ravijnen en bergen, maakt dat zich in deze streek vier van de tien hoogst gelegen plaatsen van Navarra bevinden, waarvan Abaurregaina/Abaurrea Alta, op 1035 metros, het hoogst van allemaal ligt. Vanaf dit natuurlijke balkon heeft u een schitterend uitzicht op de Pyreneeën.

Een andere plaats van waaruit u de streek vanaf een hoge plek kunt bekijken is de uitkijkplaats Mirador de Ariztokia. Langs de autoweg van Aribe naar Oroz-Betelu, op 2 kilometer van Aribe, heeft u op deze plek een geweldig uitzicht op het diepe dal dat door de rivier de Irati is ontstaan en dat wordt beschermd door het dichtbegroeide Robledal de Betelu, een van de interessantste zomereikenbossen van Europa. Naast de uitkijkposten biedt deze vallei talrijke bezienswaardigheden zoals o.a. het woud van Irati, de route van de graanschuren (hórreos), de wapenfabriek of de tuin met stèles.

Het woud van Irati

Het woud van Irati wordt geschaard onder de voornaamste bezienswaardigheden van de Aezkoa-vallei. Dit is een van de grootste beuken-sparrenbossen van Europa. Het beslaat een oppervlakte van 17.000 hectare ten noorden van Aezkoa en Salazar en wordt van oudsher gewaardeerd vanwege zijn schoonheid en houtreserves. Dit woud is de habitat van vele vogels zoals onder meer vuurgoudhaantjes en gewone goudhanen, vinken en roodborstjes en andere diersoorten zoals vossen, everzwijnen, reebokken en herten. Deze laatste kan men in de herfst, in de bronsttijd, horen burlen.

In het woud van Irati liggen drie beschermde gebieden: de natuurreservaten Mendilatz en Tristuibartea en het integrale reservaat Lizardoia. Dit laatste is ecologische gezien het meest interessant, aangezien hier nog ongerepte beuken- en sparrenbossen te vinden zijn en er vele diersoorten leven.

Op de noordwestelijke grens van Irati staat de romaanse toren van Urkulu, die in de eerste eeuw is opgetrokken ter herdenking van de inlijving van Gallië en Hispanië bij het Romeinse Rijk. Hier dichtbij bevinden zich de megalieten van Azpegi.

In de noordoostelijke hoek van het woud van Irati verheft zich de berg de Ori, bekend als de meest westelijke "tweeduizender" van de Pyreneeën.

In deze omgeving kunt u verschillende sporten beoefenen zoals de wandelsport, ijsbeklimming, canyoning en langlaufen. Ook zijn er thematische routes uitgezet om het bos en de Pyreneese valleien te leren kennen. Bij de VVV-kantoren kunt u meer informatie vinden over de verschillende activiteiten.

De wapenfabriek van Orbaitzeta

Vanuit het dorp Orbaitzeta voert een autoweg ons naar het stuwmeer van Irabia, in het woud van Irati, en leidt een afslag naar links naar de ruïnes van de oude wapenfabriek die in de achttiende eeuw werd gebouwd om Karel III (VI van Navarra) van artillerie te voorzien. De fabriek werd op deze plek gezet, omdat er in de buurt ijzer, zilver en lood werd gevonden en water en hout in overvloed aanwezig waren. De fabriek doorstond diverse plunderingen en branden en werd uiteindelijk in 1873 gesloten. Loop langs de ruïnes en geniet van de omgeving en van de aanblik van de indamming van de rivier onder een stenen arcade.

Het in 1921 aangelegde stuwbekken van Irabia ligt verscholen midden in het bos en lijkt op een groot meer omgeven door bomen. Rond het stuwmeer loopt een pad, dat tot aan de Casas de Irati, ten westen van het stuwbekken, gaat.

De route van de hórreos

Van de 22 hórreos (graanschuren) die in Navarra bewaard zijn gebleven, staan er 15 in deze vallei. Zij vallen allemaal onder monumentenzorg. Ze onderscheiden zich door hun zadeldak, nagenoeg zonder uitstekende dakrand, rechthoekig grondvlak en muren van ruwe steen. Ze staan op piramide- of stamvormige stenen pilaren en zijn afgewerkt met ronde platte stenen. Deze plattelandsconstructies werden gebruikt voor de opslag van graan. In Orbaitzeta, Aribe, Aria, Hiriberri/Villanueva de Aezcoa en Garaioa kunnen we interessante voorbeelden van deze graanschuren zien. Daarnaast heeft Aribe een mooie middeleeuwse brug over de Irati.

Gastronomie en tradities
Verlaat Aezkoa niet zonder haar heerlijke, gevarieerde gastronomie te proeven. Probeer rundvlees, everzwijn of forel, de afwisselende zuiveldesserts, waaronder de schapenkaas een opvallende rol speelt, en de bosbessenjam ("abia").

Bezoekt u de streek in de maand mei, neem dan een kijkje bij de bedevaarten die elk weekend vanuit diverse dorpen van de vallei vertrekken om de maagd van Orreaga/Roncesvalles te vereren.
[+ informatie]

Ligging

Opmerkingen

MIRADORES: instalados 7 miradores interpretativos con mesas panorámicas (información sobre paisaje, ecosistema, historia y gentes): Ariztokia, Abaurrea Alta, Abaurrea Baja, Azpegi, embalse de Irabia, Hiriberri/Villanueva de Aezkoa y ermita de San Joaquín de Aribe.

Tijden, data en prijzen zijn oriëntatief. U wordt aangeraden om voor bevestiging contact op te nemen met de verantwoordelijke instantie.