Koninkrijk van Navarra. Land van diversiteit.

Sangüesa ligt op de pelgrimsroute naar Santiago en is een streek van kruispunten, van oude middeleeuwse grenzen. Het voornaamste monument is de romaanse façade van de kerk van Santa María. Bezienswaardig zijn bovendien de kerk van Santiago, paleizen als dat van Príncipe de Viana en Vallesantoro of de kloosters van El Carmen en van San Francisco.

Op slechts 8 kilometer van Sangüesa verheft zich het Kasteel van Javier. Dit is het geboortehuis van Franciscus Xaverius, patroonheilige van Navarra en één van de voornaamste missionarissen van het christendom. Tussen 1541 en 1552 ondernam hij tientallen missiereizen naar plaatsen in Afrika, Azië en Oceanië en legde een culturele brug tussen het Westen en het Oosten Het kasteel vindt zijn oorsprong ergens in de 10de en 11de eeuw en de laatste restauratie werd in 2005 magnifiek afgerond.

Dichtbij ligt het stuwmeer van Yesa, watersportcentrum, en het klooster van San Salvador de Leyre. Dit klooster bevindt zich op de zijdelingse uitlopers van de gelijknamige siërra, op een mooie plek met een spectaculair uitzicht, en werd tussen de 11de en 14de eeuw op een oorspronkelijke voor-Romaanse kerk gebouwd. Opvallend zijn de romaanse crypte en de zogenaamde Puerta Speciosa, een 12de-eeuws, in perfect romaanse stijl gebouwde voorportaal.

In Lumbier kan het Interpretatiecentrum van de Foz de Arbayún en de Foz de Lumbier worden bezocht. In dit centrum kunt u meer te weten komen over de natuur van deze indrukwekkende, door het effect van het water in de rotsen uitgesneden kloven. In beide bergengtes is het de moeite waard om de verschillende vogels die er verblijven, in het bijzonder de statige vale gieren, te observeren.

Meer in het noorden, op de grens met Frankrijk en de provincie Huesca, ligt de Valle de Roncal , een gemeente bestaand uit zeven prachtige dorpen waar een aantal van de meest eigenaardige tradities van onze geografie in ere worden gehouden Men kan deze gebruiken leren kennen in het Houtvlotmuseum (Burgui), het museum van de tenor Julián Gayarre (Roncal), het Kaasmuseum (Uztárroz) en in het Interpretatiecentrum van de Natuur (Roncal).

De Roncal-vallei grenst in het noorden aan de Belagua-vallei en het Reservaat van Larra, gebieden waar wordt gelanglauft en van waaruit men bergtoppen als de Mesa de los Tres Reyes (2.422 m), de Anie (2.507 m) of de Ukerdi (2.248 m) kan beklimmen.

Gastronomie
Sangüesa heeft naast aantrekkelijke architectonische bezienswaardigheden tevens een rijke gastronomie. Een bijzondere vermelding verdienen de pochas-bonen, de huisgemaakte vleeswaren en de glorias de yema (bladerdeeggebakjes met eigeel).

Roncal is het paradijs van de ambachtelijke schapenkaas, met een eigen herkomstaanduiding, en van het herdersbrood.

Feesten en tradities
In Sangüesa wordt elk jaar op 6 januari het Mysterie van de Drie Koningen, één van de vijf mysteriespelen die nog steeds in Spanje worden opgevoerd, ten tonele gebracht.

In de Valle de Roncal worden twee rituele feesten gevierd die honderden bezoekers trekken. Sinds 1992 wordt tussen eind april en begin mei in Burgui de Dag van het Houtvlot gevierd met een afdaling van vijf kilometer op deze traditionele van boomstammen gemaakte vaartuigen die vroeger vanaf het noorden van Navarra naar Zaragoza en Tortosa de rivier af

De Belasting van de Drie Koeien wordt bijna ononderbroken sinds 1375 elk jaar op 13 juli gevierd bij de grenssteen Piedra de San Martín, op een hoogte van 1.760 meter. Bij dit feest overhandigen de burgemeesters uit de Franse Baretous-vallei na een eigenaardig ritueel drie koeien aan de autoriteiten van Roncal. Dit is het resultaat van een overeenkomst die een eind maakte aan de voortdurende geschillen over grenzen van de graslanden en de waterfonteinen voor het vee.