Wat wil je?

Sancho de Grote, de drijvende kracht achter de Franse route

Sancho Garcés III, bijgenaamd de Grote, was de koning van Pamplona van 1004 tot aan zijn dood in 1035. Hij wordt beschouwd als de belangrijkste Navarrese koning omdat hij tijdens zijn bewind de machtigste koning van het Spaanse vasteland was. De Europeanisering van het Spaanse grondgebied, de introductie van de munt en de impuls van de Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella zijn aan hem te danken.

Toen hij de troon besteeg, liep de Sint-Jacobsroute langs Roncesvalles, Pamplona, Irurtzun, Uharte Arakil, Salvatierra, Miranda de Ebro en Burgos. Met het oog op een betere controle over zijn grondgebied, paste hij het traject aan. Hij verschoof het naar het zuiden en liet het gelijklopen met de oude Romeinse heerwegen die Puente La Reina, Estella, Logroño, Nájera, Santo Domingo de la Calzada en Burgos aandeden. Deze route was korter en het landschap was opener waardoor smalle en steile bergpassen werden vermeden en kooplui en legers zich sneller konden verplaatsen.

In Historia Silense ( twaalfde eeuw) wordt zijn waardevolle bijdrage aan de consolidatie van de Franse route dan ook geprezen: “Hij zorgde voor een veilige route die van de Pyrenese toppen naar de stad Nájera liep. Vroeger maakten vele pelgrims immers een omweg naar het afgelegen Álava om dit stuk te vermijden en barbaren uit de weg te gaan.”


De Franse route ontpopte zich zo tot de belangrijkste oost-westverbindingsroute tussen de christelijke koninkrijken in het noorden van Spanje. De koning kon hierbij op de steun van zijn echtgenote rekenen. Sommige historici gaan er zelfs van uit dat zij opdracht gaf voor de bouw van de bekendste brug, de romaanse Puente la Reina, die de rivier de Arga oversteekt en zo de pelgrimstocht vergemakkelijkt.

Sancho de Grote verbeterde niet alleen het tracé en de veiligheid langs de route, maar nam ook maatregelen om de pelgrims gastvriendelijker te ontvangen en schafte bepaalde belastingverplichtingen af waaraan ze moesten voldoen. Hij bouwde het klooster San Juan de la Peña (Jaca) langs de Aragonese route dat later onderdak bood aan de orde van Cluny in Spanje. Deze orde speelde een cruciale rol in de ontwikkeling van de route.

Kortom, het was de belangrijkste koning tot de helft van de elfde eeuw met betrekking tot de groei van de Sint-Jacobsroute. Hij startte een proces waar de twee koningen die in de tweede helft van die eeuw aan de macht kwamen dankbaar gebruik van maakten. Ze profiteerden niet alleen van de krachtige, spirituele waarde om zich te beschermen tegen de islam maar ook van de onmiskenbare sociaaleconomische voordelen. We verwijzen hier naar Alfonso VI, koning van Castilië en Leon, en Sancho I Ramírez, koning van Aragon en Navarra. Deze koningen werkten verder aan het tracé van de Franse route en hielpen zo mee aan haar ontwikkeling tot een van de belangrijkste verbindingswegen van het middeleeuwse Europa zoals rond 1130 werd beschreven in de pelgrimsgids van de Codex Calixtinus.