Fiestas y tradiciones


21 abe. 16

Urteari agur esateko hainbat modu daude Nafarroan: askotariko mozorroekin hasi eta antzinako errituekin buka

Edozein aukera da egokia urteari agur esateko eta urte berria hartzeko Foru Erkidegoan. Esate baterako, Iruñean inauteriei aurrea hartuta mozorrorik originalena janztea urte berriari ongietorria egiteko, edota Nafarroako landa-eremuetan antzinako ohiturak eta erritual magikoak gogoraraztea bertako landetxe erosoetan haietaz gozatuz.



 
Gaueko hamabietatik aurrera, Iruñeko Alde Zaharreko kaleak kolorez betetzen dira urte-amaiera atipikoa ospatzeko, kuadrilla osoek, mozorro originalak jantzita dituztela, modaz betetzen baitituzte tabernak eta lokalak. Inauteriak aurreratu egiten dira urte berriari ongietorria egiteko, askotariko pertsonaiez betetako jai-giroko gaua ospatuz, eta urte-hasiera paregabean ahalik eta originalenak izateko ahaleginduta.

Horregatik, ez da zaila izango Super Mario Brosekin topo egitea Estafeta kale jendetsuan, NASAren astronauta-espedizio batekin topo egitea, Tina Turner bera ikustea bere abesti arrakastatsuak abesten erdialdeko Gazteluko Plazan edo ‘berpiztutako’ Freddy Mercury edo Amy Winehouse ukitzea. Urte berriaren hasiera alaia eta desberdina, zalantzarik gabe, dagoeneko ohitura bihurtu dena.

Landetxeak tximiniaren berotasunean

Erritual tradizionalenak Nafarroaren iparraldean egiten dira, non, antzina, ekitaldi xumeak egiten baitziren bukatzen ari zen urteari agur esateko eta berriari ongietorria egiteko. Nafarroak eskaintzen duen ostatu-aukera zabala aitzakia ezin hobea da erritual horietako batzuk hurbiletik ezagutzeko eta Gabon Zaharra familiarekin edo lagunekin batera ospatzeko etxeko su-egurraren usainaren inguruan.

Urdiainen, adibidez, oraindik ere jarraitzen da ur berriaren, urteko lehenengo uraren eskaintzaren antzinako erritua egiten, ur horrek ahalmen garbitzaileak dituela esaten baita. ‘Ur Goyena, ur barrena’ abestuz, gazteek gaueko hamabietan ura hartzen dute Lau Iturri izeneko iturrian eta, ondoren, agintariei eta bizilagunei eskaintzen diete gabonsariaren truke.

Beraren kasuan, haurrak dira ‘Glin, Glan’ festaren protagonistak, urteari agur esateko kalean barrena ibiltzen baitira etxeen aurrealdean ‘Glin, glan, glin, glan, duenak ez duenari eman’ abesten duten bitartean. Haurrek behin eta berriz errepikatzen duten leloaren truke merezitako saria jasotzen da, haur txikienei gozoak eta gozokiak ematen baitzaizkie. Ilunabarrean, gazteen eta helduen txanda da, ‘Dios te salve’ koplak abesten baitituzte urteari agur esateko eta urte berrirako hoberena opa izateko.