Antolatu bidaia

Tudela

Herriak

Multimedia

Foruen plaza
Ebro gaineko zubia
Decanal jauregia
Video Tudela
Argazki guztiak ikusi

Eguraldia

Foruen plaza
Nafarroako hegoaldean, Bardeako bazter idor ikaragarrien eta Erriberako baratzaren berde-minaren artean, Tutera dago, Nafarroako bigarren hiria luze zabalerari eta garrantziari begira.

802 urtean, Errege Al Hakan I.aren agintealdian, Amrus ibn Yusuf al-Muwalad-ek sortua, Espainiako eta Europako hiririk garrantzitsuenetakoa da musulman jatorria dutenen artean.

Hartan elkarrekin bizi izan ziren 400 urtetik gora musulmanak, judutarrak eta mozarabiarrak. Kulturan halako aire mestizoa eman zioten hiriari eta hori ederki islatua dago bere eraikin ederretan.

Zu ere horren lekuko izanen zara Tuterako kalexka bihurrietan, pasabideetan, harresietan eta talaietan ibiltzean. Izan ere, oinez ikusteko hiria da Tutera eta, zure ibilian, historiaz gain, mahai ona ere aurkituko duzu eta, bereziki, Erriberako barazki goxo-goxoak.

Erriberako hiriburua eta bere iragana osatu zuten kulturen topalekuaren erakusketa bizia da Tutera eta kokapen bikaina du geografiaren aldetik, Ebro ertzean, eta urari esker, nekazaritza eskualde emankorra da eremu osoa. Ongi komunikatua dago, 30.000 bizilagun inguru bizi dira eta, bere kokapenari esker, musulmanen hiria izan zen kristauen aurka eta, gero, Nafarroako Erresumaren talaia, Aragoi eta Gaztelaren aurkako borroketan.

Tuterako historian izandako mugarrien artean, esan beharra dago 1498an 3.000 judutar kanporatu zituztela, eta mairuak eta moriskoak 1516an eta 1610ean, hurrenez hurren. Hiria Espainiako Judutegien Sarean dago -Sefarad bidea-, bai eta turismo ibilbide sefardietan ere.

Gutxiengo sozialek aztarna handia utzi zuten. Horren lekuko izanen zara Ebro gaineko zubitik hirian sartu bezain laster. Arabiarrek egindako zubi horrek puntu-erdiko 17 ogiba-arku ditu, 360 metro luzeran eta, hartatik, Erriberako hiriburuaren ikuspegirik hoberenetakoak ikusiko dituzu.

Arteari begira, Andre Mariaren katedrala da hiriko altxor preziatuena, 1180 aldean meskita zaharraren gainean eraikia; 1884tik hona monumentu nazionala da. Atari ederra du, klaustro erromanikoak, bai eta erdiko nabe argitsu gotikoa ere. Santa Ana kapera ere nabarmentzekoa da, barroko churriguereskoan landua eta 1948an zaharberritua.

Katedralaren ondoan Elizbarrutiko Museoa dago, Decanal jauregian kokatua (XVI) eta hirian badira eliza gehiago: San Jorge eliza (XVII), Karmen eliza (XVII), San Nikolas Barikoa (XVIII), Andre Maria (XVI) eta Magdalena (XII), azken hori monumentu nazionala eta Nafarroan ikusiko duzun dorre erromanikorik bakanetakoa.

Arkitektura erlijiosoari dagokionez, interesgarriak ere badira: Karmen (XVII), Dominiken (XVII), Kaputxinoen (XVIII) eta Klaratarren (XVIII) komentuak; halaber, bi ermita - Virgen de la Cabeza eta Santa Cruz-, eta Jesusen Bihotzaren irudia gain batean kokatua, hiriaren ikuspegi ederra begipean izateko.

Era berean, harritzeko modukoa da hiriko arkitektura zibila. Horrela, kaleetan badira hainbat etxe, jauregi eta eraikin eder: San Adriango markesaren jauregia (XVI), Uharteko markesaren jauregia (XVIII), Castel Ruiz Kultur Zentroa (XVII), arte modernoko Muñoz Sola museoa.

Foruen plaza alde zaharraren eta berriaren arteko pasabidea da, tuterarren topaleku nagusia. 1687an eraikia, zezenketak jokatzeko erabili zuten, erdian kioskoa du eta inguruz inguru dituen etxeetako fatxadetan Nafarroako Erriberako herrien armarriak ageri dira.

Merkataritza aberatsaz gain, Tuteran jakirik goxoenak ere aurkituko dituzu; dastatu barazki ezin hobeak -alkatxofak, zainzuriak, kogolloak, karduak- eta ez zaitez joan menestra ezaguna dastatu gabe. Plater konbinatua da: alkatxofak, ilarrak, lekak, zainzuria, zerba eta urdai azpikoa. Produktu horiek kontserban ere salgai daude.

Festa eta ohitura lurraldea ere bada. Santa Ana dute zaindari eta herriko festak haren omenez ospatzen dituzte uztailaren 24tik 30era. Bestalde, interes historikoa eta kulturala du El Volatin izeneko jaiak, bai eta aingeruaren jaitsierak ere. Biak Aste Santuan egiten dira, martxoan edo apirilean.

Naturan jarduerarik egin nahi izanez gero, Tutera oso abiapuntu egokia da Bardean ibilbideak egiteko, Arradako Gaztelua ikusteko edo Tarazonica deritzon natur bidean ibiltzeko.

Haurrekin bazoaz, bisitatu hilabete beroetan Sendaviva parkea (Arguedas). Erdi aske dabiltzan animaliak bizi dira eta bestelako atrakzioak ere baditu.

Irailaren 18an bazabiltza, joan El Paso izeneko tokira. Iparraldeko ibarretatik datozen artaldeak Bardean sartzen ikusiko dituzu. Milaka eta milaka buru izaten dira.
[+ ikusi fitxa osoa]

Ba al zenekien...?

  • Mercadillo de artesanía y coleccionismo cada primer domingo de mes en la calle Herrerías.
  • Desde 2010, Tudela acoge el Festival internacional Avant-Garde, en el que célebres artistas del ámbito del street art crean murales en espacios públicos relegados, llenando el centro histórico de arte contemporáneo. Sigue esta ruta con un folleto interactivo.
  • Rutas guiadas para descubrir la Torre Monreal con su Cámara Oscura y dar un paseo por lugares emblemáticos.

Kokapena

Nola iritsi eta mugitu

Salir de Pamplona por la AP-15 dirección Imarcoain/Zaragoza/Madrid hasta la salida 6 y por la N-232/A-68 hasta el cruce con la N-160. Tomar esta última girando a la izquierda y continuar hasta Tudela.

Nabarmendutako ekitaldiak

Interes Turistiko Nazionaleko:

. Aingeruaren Jaitsiera.

Volatín

 

Beste ekitaldi

. Barazkia goraipatzeko Jardunaldiak

Bisita gidatua

Deskripzioa: "De ruta por Tudela". La visita se inicia en la Oficina de Turismo, se visita: Plaza de los Fueros, Herrerías, Palacio Marqués de Huarte, Palacio del Almirante, Plaza Vieja y Palacio Marqués de  San Adrián.
Duración de la visita: 2 horas.

Bisitaren prezioa: adulto: 2€, menores de 16 años gratuita.

Enpresa kudeatzailea: Odos Servicios Deportivos, culturales y de Ocio S.L

Ordutegia - Otoño:

  • Días 4, 11, 18 y 25 de noviembre: a las 11:30 y 17:00.
  • Días 5, 12, 19 y 26 de noviembre: a las 11:30.
  • Días 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 16 y 13 de diciembre: a las 11:30 y 17:00.
  • Días 10 y 17 de diciembre: a las 11:30.

Ordutegia - Invierno:

  • Día 30 de diciembre: a las 11:30 y 17:00.

Zerbitzuak

  • Aire zabaleko kirol esparrua
  • Antzerkia
  • Askaldegi
  • Bainu esparrua
  • Bankua
  • Bisita gidatuak
  • Botika
  • Diskoteka
  • Esparru termoludikoa
  • Gasolindegia
  • Haur-parkea
  • Igerilekua
  • Interneta
  • Jatetxe / kafetegiak
  • Kiroldegia
  • Kutxazain automatikoa
  • Osasun-etxea
  • Osasun-zerbitzua
  • Ostatu
  • Pilotalekua
  • Saltoki-gunea
  • Supermerkatua / denda
  • Taberna
  • Turismo bulegoa
  • Zinema

Oharrak

El mercado semanal se celebra los sábados.

Ordutegi, data eta prezio orientagarriak. Entitate arduradunarekin baieztatzea aholkatzen da

Informazio praktikoa