Antolatu bidaia

Oliba olioa

Bertako produktuak

Multimedia

Tostada de aceite
Aceitunas de Arróniz
Arróniz entre olivos
Olivo milenario
Tostada de aceite
Mitologiaren arabera, Atenak, jakinduriaren jainkosak, olibondo bat sortu zuen lantza batetik, eta horren ondoren, zera esan zuen: "...bere fruituak ez dira soilik onak jateko izanen, baizik eta haietatik likido preziatu bat lortuko da, eta hori gizakion elikagaia eta beren zaurien aringarria izanen da". Eta hala izan zen.

Erromatarrek lehenbizi, eta zibilizazio islamdarrak gero, olibondoak hazteko zituzten teknikak zabaldu eta hobetu zituzten lurralde iberiarretan zehar. XVII. eta XVIII. mendeetatik olio errotek penintsula osoa hartu zuten -almazara izena ere erabiltzen zen (eragin arabiarra)-. Aldaketa bat hasi zen 1798an: errotarriak baztertzen hasi ziren, eta kono-enbor formako alperrak erabiltzen hasi. Azken metodoa izan zen hori olioa erroten bidez ekoitzeko.
XIX. mendetik aurrera, industrializazioak prozesu osoaren mekanizazioa dakar berekin, baina, halere, oinarriak betikoa izaten jarraitzen du.

Olibak: garaia eta bilketaldia
Udazkenean eskuz biltzen da fruitu horren kopuru handi bat mahaiko oliba gisa erabiltzeko. Geroxeago, negua sartzear dagoela, olibak heldu direnean, gainerakoak biltzen dira. Heldutasun maila 0-7 eskala baten bitartez zehazten da, eta azala eta mamiaren kolorearen arabera kalkulatzen da. Arroizko Mendia olio errotan bereziki zaintzen da puntu hori, olioaren kalitatea Jatorri Izendapen baten bitartez abalatuta dagoelako.

Bilketaren portzentaje handiena eskuz biltzen da, eta prozedura ohikoenak dira kimatzea eta zuhaitzak hagaz jotzea. Azken urteotan sistema berriak agertu dira; horietan dardaragailuak erabiltzen dira, eta horren bidez olibondoaren oinaldean jarritako sareetara erortzen da fruitua, eta, gero, horiek eskuz hustu, eta saskietan sartzen dira olibak.

Beste datu interesgarri batzuk
Sor-markak bermatzen du Nafarroako oliba olioaren kalitatea. Gordina, ontzeko; beroa, janaria prestatzeko; edo bakarrik; oliba olioa oso preziatua eta eskatua da. Horregatik, hain zuzen ere, Arroitzek Ogi Txigortuaren Eguna ospatzen du neguan, eta, horretarako, aurtengo denboraldiko olioz bustitako milaka ogi jatera gonbidatzen du jendea. Bestalde, olioari buruzko museo monografiko bat jarri da udalerri horretan.

Ordutegi, data eta prezio orientagarriak. Entitate arduradunarekin baieztatzea aholkatzen da