Antolatu bidaia

Iratiko Oihana

Basoak

Multimedia

Iratiko Oihana
icono pie de fotoIratiko Oihana
Iratiko Oihana
icono pie de fotoIratiko Oihana
Irati en otoño
icono pie de fotoIrati en otoño
Extracto del Documental "Selva de Irati"
Argazki guztiak ikusi

AVISO: CONTROL ACCESOS - OTOÑO

Consulta aquí toda la información de los diferentes accesos y rutas de senderismo

¡Y que no se te escapen todas las actividades del programa "Bosques y viñedos" que este otoño 2018 te esperan en Navarra!

Iratiko Oihana
Europako pagadi-izeidirik handienak kontuan harturik, bigarrena da Iratiko oihana, Alemaniako Oihan beltzaren atzetik. 17.000 hektarea inguruko gune berde handi-handi hori ia birjina da. Nafarroako ekialdeko Pirinioetan dago, mendiz inguratutako arro batean ( Ori, Abodi…), Pirinioetako Aezkoa eta Zaraitzu ibarren buruan.

Iratiko oihana natur altxorra da, balio ekologiko handikoa, eta babes figura desberdinak daude han: Mendilatz eta Tristuibarteako natur erreserbak eta Lizardoiako erreserba integrala, besteak beste. Pagadi usuek, bazkalekuek, izeiek eta ur freskoek osatzen dute kolore biziak oparitzen dizkigun paisaia, urtaro berriarekin eraldatzen den ingurune paregabea.

Sentsazio ugari eskainiko dizkizu hango oihanak: naturarekiko harremana bakardadean, pagoen eta izeien artean urak sortzen duen marmar basatia, Irati ibaiaren eta Irabia urtegiaren freskotasuna, basapiztien eta udazkenean eroritako hostoen hots iheskorra, basoko fruituen urrina eta Pirinioetako altxor hura estaltzen duen belar mantuaren leuntasuna. Hartu kamera eta mendi-botak, eta hasi ibiltzen basoa zeharkatzen duten bideetariko batean gaindi.

Bi sarbide ditu Iratiko oihanak: mendebaldekoa Orbaitzetatik eta ekialdekoa Otsagabiatik. Han, gainera, Interpretazio Zentroa dago, abiapuntu bikaina eremuari eta inguruari buruzko argibideak jasotzeko.

Gainaldeetako oihan usuetan edo bazkaleku argitsuetan galdutako bazter ugari dira balio handiko basapiztien populazioen babeslekuak eta habitatak. Espezie ugari bizi dira han: hegaztiak (erregetxoak, txontak, txantxangorriak, okil beltzak edo okil gibelnabarrak, besteak beste), uretako espezieak (amuarrainak, adibidez), eta ugaztunak (azeriak, basurdeak, lepahoriak eta orienak...) Iratiko oihanaren udazkeneko protagonista dira azken horiek, sasoi horretan araldian daudenez, emeak bereganatzeko arrek egiten dituzten orroen oihartzuna oihan osoan barreiatzen baita.

Flora ere aberatsa eta askotarikoa da. Baso lanak modu kontrolatuan garatu eta esparru batzuk jatorrian ziren bezala gorde diren arren, oihanaren itxura aldatuz joan da. Gaur egun, pago eta izeiekin batera landare ugari hazten dira: ezkiak, hurritzak, zumarrak, sahatsak, astigarrak, ezpelak, ipuruak, iratzeak, likenak, goroldioak, elorri beltzak eta jatorrizko espezie nagusia izan zela gogorarazten diguten haritz bakartiak. Paisaia askotariko horrek oparitzen duen kolore sorta udazkenean heltzen da une gorenera, garai horretan marroi beroek, hori biziek eta gorri zoragarriek zuhaitzen adaburuak tindatzen baitituzte.

Pirinioetako eremu horrek dituen eurien indize altua dela eta, erreka eta uhar ugarik zeharkatzen dute paisaiaren erliebe malkartsua. Urbeltza eta Urtxuria nabarmentzen dira horien artean. Elurretako Andra Mariaren ermitaren oinean bat egiten dute biek, Irati ibaia sortzeko.

Natur ingurune hori gordetzeko, hiru esparru babestu dira: Mendilatz eta Tristuibarteako natur erreserbak eta Lizardoiako erreserba integrala. Mendilatzeko natur erreserba izen bereko mendian dago, Orbaitzetan, eta 199 hektarea hartzen ditu, 1.100 metrotan gora. Horren inguruan ibiltzen ahal da, 14 km luze den eta zailtasun gutxi duen zidor seinaleztatu batean barna. Orbaitzetako Arma Olatik ateratzen da bidexka. Tristuibarteako natur erreserba Petxuberro mendiaren iparraldeko magalean dago, Hiriberrin, 940 metroko garaieran. La Cuestión mendian, Lizardoiako erreserba integrala , 850 eta 1.125 metro bitarteko garaieran, Irati oihaneko esparrurik interesgarriena da ekologiari dagokionez, pagadi eta izeidi birjinak baitaude han. 7 kilometroko ibilbide bat eginik hurbiltzen ahal zara hara. Kontrasarioko zidorra deitua, Irabiako urtegiaren buztanean hasten da zailtasun gutxiko bide hori. Era berean, 9 kilometroko ibilbide batean barna ibiltzen ahal da urlo horren ertzean gaindi.

Bestalde, zailtasun maila eta azalera desberdinetako zidor seinaleztatuen sare bat dago. Oihaneko beste bazter batzuetan barna bideratuko du bisitaria, eta urtaro bakoitzean natur ikuskizun ederrak oparitu dizkio. Aukeratu garraiobidea, eta ibili Irati oihanean barna oinez, bizikletaz, elur erraketez edo eskiz. Ezagutu ametsetako paisaia hori. Sorginak eta lamiak, besteak beste, bizi dira han, eta, lainoa delarik, Joana Albretekoaren espiritua paseatzen dute —Nafarroako erregina higanota izan zen, Parisen pozoitua— eta desagerrarazten dituzte bidean topatzen duten gizaki oro.

Bestalde, ez ahaztu Basajaunaren bizitokia dela, oihaneko jaunaren etxea, alegia. Gorputzez luzea da, ile luzea, eta indar harrigarria du, eta oreina baino trebeagoa da. Bidean aurkitzen baduzu, ez joan ihesean. Obeditu haren aginduak eta zure gidari babeslea izanen da oihanean zabiltzan bitartean.

  • Ibilbide gomendatua, Iratiko oihaneko ingurune hurbila ezagutzeko.
  • Ba al zenekien...?

    Iratira sarrera duten ibarrek interpretazio begiratokiak dituzte toki estrategikoetan, besteak beste, Ariztokia (Garralda), Pikatua (Itzaltzu) eta Taplako gainean (Otsagabia).

    Kokapena

    Nola iritsi eta mugitu

    Iratiko Oihanera sartzeko bi modu daude:

     

    • Aezkoa bailaran Arrazola - Orbaitzetatik: neguan errepidearen egoera kontsultatzea aholkatzen da (Aezkoako Bailararen Batzordea 948 764 375)
    • Salazar bailaran Otsagabiatik Iratiko Etxeetara sartzen da.

    Bi bailaretan toki estrategikoetan begiratokiak daude, esaterako Ariztokia (Garralda) eta Pikatua (Itzaltzu) begiratokiak.

    Ordutegia

    SERVICIO DE GUARDAS Y PUNTO DE INFORMACIÓN: de 8:00 a 19:30.

    Octubre y noviembre:

    • Acceso Arrazola: hasta el 13 de noviembre, todos los días. Resto de días, sábados y domingos.
    • Acceso Casas de Irati: todos los días.
    Puente de diciembre (1 al 9 de diciembre ):
    • Acceso Arrazola: todos los días.
    • Acceso Casas de Irati: todos los días.

    PREZIOAK

    Oharrak:

    Bisita gidatua

    Deskripzioa: consultar las diferentes posibilidades con las empresas.

    Bisitaren prezioa: a consultar.

    Enpresa kudeatzailea:

    • AUÑAK Excursiones: visitas guiadas en 4x4 por la Selva de Irati y Roncesvalles,  609 411 449.
    • Ekia, Actividades y Servicios: senderismo, visitas guiadas culturales y naturalísticas,  cursos de esquí de fondo, paseo guiados con raquetas de nieve, 696 899 995
    • G.A. Irati: visitas guiadas culturales y naturalísticas, 660 440 939 / 650 218 060.
    • Guías K2: descenso de barrancos, 606 696 387 / 660 383 508
    • Itarinatura: 660 268 750

    Ordutegi, data eta prezio orientagarriak. Entitate arduradunarekin baieztatzea aholkatzen da