Zer nahi duzu?

Slow food jatetxeak

Nafarroa naturala

Zein izan da bazkariaz lasaitasunez gozatu duzun azkeneko aldia? Gaur eguneko bizitzaren erritmoak Mediterraneoko ohitura bat okertu du, hain zuzen, lasaitasunez bazkaldu eta dastatzen ari garen platerez gozatzekoa. Egoera horren aurrean, Nafarroak kalitatezko janariaz gozatzeko ohitura berreskuratzea erabaki du, adierazpenaren adiera zabalenean.

Horretarako, tokiko establezimendu batzuk Slow Food mugimenduarekin bat egin dute. Horrek gastronomiaren estandarizazioaren aurka borrokatzen du, hain azkar doan eta janaria kontsumo-artikulu bat bihurtu den mundu honetan. Mugimenduak ondo jatearen plazera suspertzen du eta fast food eta fast life kontzeptuei aurre egin nahi die, tokiko tradizio gastronomikoak desagertzea eragozteko eta kalitatezko elikagaien, beren jatorriaren eta zaporearen inguruko interes-galeraren, gizartearen aldekoaren, aurka borrokatzeko.

Alderdi horretan, Nafarroak ekarpen handia egin dezake; izan ere, ardo ikaragarriak eta haragi-produktu bikainak (adierazpen babestuekin) ditu, lehengai autoktonoak hazteko lur aparte izateaz gain. Lehengai horien kalitatea sukaldaririk onenek aitortzen dute. Besteak beste, produktu hauek dira nabarmenenak Nafarroako produkzioan: orburua, zainzuria, borraja, kardua edo pikillo piperra.   Hala, bere burua hornitzeko gaitasuna erkidego gutxik dute, eta horietako bat Nafarroa da.

Barraskiloaren zeinupean (hain zuzen moteltasuna nabarmentzen du zeinuak), Nafarroako 10 jatetxek Slow Food mugimenduarekin bat egin dute.

Establezimendu horiek “KM 0” bereizgarriarekin identifikatzen dira. Horrek bermatzen du platerak 100 kilometroko erradioan landutako lehengaiekin prestatzen direla. Gainera, kartan irizpide hori jarraitzen duten bost plater daude, gutxienez. Halaber, bereizgarri horren arabera, elikagaiak ekologikoak dira, eta ezin dute osagai transgenikorik eduki. Era berean, “KM 0 jatetxe” batek konpromisoa hartzen du lehengaien ezaugarriak eta balioa hedatzeko, bai eta laborantza-metodo tradizional eta jasangarriak babesteko, elikagaien garraioak sortzen dituen CO2 isurpenen murrizketa sustatzeko ere.

Laburbilduz, kalitatezko osagai garbiez, ekologikoz eta ingurumenarekiko errespetagarriez osatutako eskualde-gastronomiaren sukaldaritzako platerak sortu nahi dira, ezaugarri organoleptiko guztiak kontserbatzen dituztenak.


“KM 0” ziurtagiria duten 10 jatetxeak


Mugimenduaren sustatzailea Nafarroan

Nafarroan, Ultzama baserri-ikastetxea da mugimenduaren aitzindaria. Ikastetxe horren xedea kuzinatzeko era aldatzea da, eta horretarako, produktu onak (zapore onekoak), garbiak (ingurumenari kalte egiten ez diotenak, produktu kimikorik gabekoak) eta bidezkoak (produzitzaileak bidezko prezioa jasotzen du) eskaintzen ditu.

Horrez gain, munduko lehen Slow Food ikastetxearen sustatzailea da. Lizason egongo da eta 2017an irekiko da. Ikastetxeak Maskota Berdeak taldearen laguntza du. Taldea ingurumena berreskuratzearekin lotuta dago, eta bere helburu nagusia erriberako ortuak, barazkiak eta kalitatezko turismoa sustatzea da.

Martxan den beste proiektu bat da Gustuaren Kutxa. Proiektu horrek elikagaiak berreskuratu eta katalogoan sartzen ditu eta arraza bereziak eta bikaintasun egiaztatuko artisautzako produktu gastronomikoak, galzorian daudenak eta eskala txikian eratzen direnak, biltzen ditu; esaterako, Tuterako kukulu beltza edo Euskal Txerria txerri-arraza.